w sprawie odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego PSP w Nowym Tomyślu znak PRZ.52801.1.4.4.2.2023

Decyzja nr 5 /2024

Na podstawie art. 138 § 2, w związku z art. 6, art. 77 § 1 art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775, 803 - dalej: k.p.a.), art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2022 r, poz. 1969, z 2023 r., poz. 240, 347, 641, 1088, 1560), po rozpatrzeniu odwołania z dnia 18 października 2023 r., złożonego przez Krzysztofa Kromę od decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Nowym Tomyślu z dnia 3 października 2023 r., znak: PRZ.52801.4.4.2.2023,

postanawiam

uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego

rozpatrzenia organowi I instancji.

UZASADNIENIE

Z dokumentów zgromadzonych w rozpatrywanej sprawie wynika, że w dniu 12 lipca 2023 r., funkcjonariusz Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Nowym Tomyślu przeprowadził czynności kontrolno-rozpoznawcze w budynku, zlokalizowanym przy ul. Tadeusza Kościuszki 94 w Nowym Tomyślu. W trakcie kontroli stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania przepisów ochrony przeciwpożarowej, które zostały opisane w protokole ustaleń z czynności kontrolno - rozpoznawczych znak PRZ.52801.4.2.2023 z przedmiotowych czynności (sporządzonym zgodnie ze wskazaniami metodyki prowadzenia czynności kontrolno- rozpoznawczych Komendy Głównej PSP). Protokół został następnie podpisany bez zastrzeżeń przez Pana Dariusza Kapustkę, posiadającego upoważnienie z dnia 3 lipca 2023 r. do reprezentowania Pana Krzysztofa Kroma. Następnie p. Krzysztof Kroma pismem z dnia 24 lipca 2023 r. skierował do Komendanta Powiatowego PSP w Nowym Tomyślu zapytanie na jakiej podstawie organ przeprowadzający czynności kontrolno-rozpoznawcze nazwał kontrolowany obiekt „Kroma hostel”, oraz na jakiej podstawie zakwalifikował obiekt jako budynek hotelarski, a także czy przedstawiciel PSP dokonujący czynności kontrolno-rozpoznawczych uprawniony jest do samodzielnego kwalifikowania kontrolowanego obiektu budowlanego do odpowiedniej kategorii obiektów budowlanych (jeśli tak to na jakiej podstawie). Komendant Powiatowy PSP w Nowym Tomyślu, pismem z dnia 25 sierpnia 2023 r. udzielił stronie odpowiedzi na wskazane powyżej pytania.

Na podstawie ustaleń kontroli i stwierdzonych nieprawidłowości, opisanych w ww. protokole z czynności kontrolno-rozpoznawczych, Komendant Powiatowy

Państwowej Straży Pożarnej w Nowym Tomyślu dnia 12 września 2023 r., wysłał do strony zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego znak PRZ.52801.4.4.1.2023, znak PRZ.52801.4.5.1.2023 z dnia 8 września 2023 r„ a następnie dnia 3 października 2023 r. wydał decyzję administracyjną znak: PRZ.52801.4.4.2.2023, w której zobowiązał stronę do wykonania zawartych w niej obowiązków.

Od ww. decyzji strona odwołała się pismem z dnia 18 października 2023 r. (zachowując termin 14 dni na złożenie odwołania), podważając zasadność kwalifikacji kontrolowanego budynku do kategorii zagrożenia ludzi ZL V (zamieszkania zbiorowego), argumentując uznanie budynku, zlokalizowanego przy ul. Kościuszki 94 jako mieszkalny (czyli kategorii zagrożenia ludzi ZL IV). Ponadto skarżący wyjaśnia, że wywieszając szyld „hostel” nie posiadał wiedzy, że budynek zostanie zakwalifikowany przez służby i instytucje jako hotelowy. Strona wskazuje, że budynek użytkowany jest jako wynajem pokoi przez osobę prywatną. Właściciel budynku w piśmie z dnia 18 października 2023 r. oświadczył, że uprzednio w budynku była stolarnia. Tym samym strona wniosła o uchylenie pkt 1 decyzji, dot. obowiązku opracowania instrukcji bezpieczeństwa pożarowego.

Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Nowym Tomyślu, jako organ I instancji po zapoznaniu się ze stanowiskiem strony nie znalazł podstaw do wydania nowej decyzji w trybie art. 132 k.p.a. i przekazał odwołanie wraz z aktami sprawy do Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP.

Wielkopolski Komendant Wojewódzki PSP, po wnikliwej analizie stanu faktycznego sprawy na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, stwierdził, co następuje.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że istota dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś tylko na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji (wyrok NSA w Warszawie z 25.05.1984 r., II SA 2048/83, ONSA 1984/1, poz. 5 ; wyrok NSA z 12.11.1992 r„ V SA 721/92, ONSA 1992/3-4, poz. 95 ; wyrok NSA we Wrocławiu z 22.03.1996 r„ SA/Wr 1996/95, ONSA 1997/1, poz. 35).

Stosownie natomiast do zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego zasad, określonych w art. 6-8, organy administracyjne zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i prowadzić postępowanie w taki sposób, aby zostały wyjaśnione istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Przeprowadzone przed wydaniem orzeczenia postępowanie administracyjne winno zatem zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy. Obowiązek ten wynika także z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Niedopełnienie go stanowi jednocześnie naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, które obliguje organ odwoławczy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

W zakresie ustaleń stanu prawnego sprawy, organ jest zobowiązany także do prawidłowego ustalenia swojej właściwości rzeczowej, którą zgodnie z art. 19 k.p.a. jest zobligowany przestrzegać z urzędu.

Po wstępnej analizie akt sprawy Wielkopolski Komendant Wojewódzki PSP, pismem znak WPZ.5290.2.2023.1 .ŻP, polecił organowi I instancji, przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie rozpatrywanego odwołania, we wskazanym w piśmie zakresie, m.in. weryfikacji występowania przedmiotowego budynku w ewidencji obiektów hotelarskich. Organ I instancji, poinformował że wyniku przeprowadzonego postępowania nie było możliwe jednoznaczne ustalenie pierwotnie zgłoszonego sposobu użytkowania przedmiotowego budynku. Ponadto pozyskane ze Starostwa Powiatowego w Nowym Tomyślu oraz Wojewódzkiego Urzędu Marszałkowskiego informacje nie wykazały występowania obiektu przy ul. Kościuszki 94 w ewidencji hotelarskiej. Ponadto organ I instancji nie uzyskał odpowiedzi od organu nadzoru budowlanego.

Podkreślić należy, że organ I instancji podczas czynności kontrolno- rozpoznawczych, zakwalifikował budynek przy ul. Kościuszki 94, jako budynek zamieszkania zbiorowego, bazując jedynie na ustaleniach poczynionych podczas kontroli w zakresie sposobu użytkowania budynku na dzień kontroli, bez uwzględnienie dokumentów umożliwiających w sposób bez sporny ustalić zamierzony i zalegalizowany sposób użytkowania, który wynikałby z dokumentacji projektowej, decyzji pozwolenia na budowę, książki obiektu budowlanego. Powyższe wynikało z braku udostępnienie przez stronę podczas przeprowadzonych czynności ww. dokumentów, tj. umożliwiających ustalenie zalegalizowanego sposobu użytkowania budynku.

Analizując oświadczenie strony o uprzednim użytkowaniu budynku jako stolarni, organ I instancji przed wydaniem decyzji nakładającej obowiązki jak dla budynku ZL V, powinien poinformować właściwy organ nadzoru budowlanego o dokonanych ustaleniach, w zakresie stwierdzonego sposobu użytkowania budynku na dzień kontroli, o możliwości zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, przez co podjęto działalność zmieniającą warunki bezpieczeństwa pożarowego w budynku. Następnie organ PSP do czasu rozpatrzenia sprawy przez organ nadzoru budowlanego (w zakresie przewidzianego sposobu użytkowania budynku) powinien zawiesić postępowanie, z uwagi na kluczowe znaczenie rozstrzygnięcia omawianej kwestii na sposób zakończenia prowadzonego postępowania (zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a). Bez powyższego rozstrzygnięcia sprawy przez organ nadzoru budowlanego nie można jednoznacznie potwierdzić:

a)   przewidzianego i zalegalizowanego sposobu użytkowania budynku,

b)   czy w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie przepis: art. 71 ust.1 pkt 2, art. 71 a ust.1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. 2023.682),

c)   czy obiekt kwalifikuje się z uwagi na przewidziany sposób użytkowania (wynikający z dokumentacji projektowej i decyzji pozwolenia na użytkowanie) do budynków wyłączonych z katalogu obiektów mogących

podlegać kontroli - przepis art. 23 ust. 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. 2022.1969).

Ustalono, że organ I instancji przekazał do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, ul. Poznańska 30, 64-300 Nowy Tomyśl, informację o dokonanych ustaleniach w zakresie stwierdzonego użytkowania przedmiotowego budynku po wydaniu decyzji znak: PRZ.52801.4.4.2.2023. I do dna sporządzenia niemniejszej decyzji organ PSP nie otrzymał odpowiedzi w zakresie podjętych działań przez Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego. Mając na uwadze możliwość zastosowania przepisu art. 71 a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2023.682- zwanej ustawą Prawo budowlane), w szczególności ust. 1 „w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego, w drodze postanowienia:

1)          wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części;

2)          nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2”. W związku z powyższym organem właściwym w zakresie ustalenia sposobu użytkowania budynku jest organ nadzoru budowlanego.

Organ I instancji przed wydaniem decyzji nakazowej powinien ustalić przewidziany sposób użytkowania budynku, poparty odpowiednią dokumentacją i oceną aktualnego sposobu użytkowania budynku. Oceniono, że organ I instancji swoje rozstrzygnięcie podjął w oparciu o ustalenia, którym nie można przyznać mocy dowodowej, przez co doszło do naruszenia przepisów art. 80 i art. 81 k.p.a. Organ powinien wezwać stronę do wyjaśnienia stanu faktycznego (ujawnienia dokumentacji projektowej budynku) lub wystąpić do innych organów właściwych do rozstrzygnięcia kwestii klasyfikacji rozpatrywanego obiektu budowlanego.

Z uwagi na brak wyjaśnienia przewidzianego sposobu użytkowania, kluczowego aspektu prowadzonego postępowania, zachodzi konieczność ponownego wyjaśnienia sprawy w zakresie ustalenia przewidzianego przeznaczenia i sposobu użytkowania przedmiotowego budynku. Przedmiotowe ustalenia będą stanowiły podstawę do oceny spełnienia wymagań ochrony przeciwpożarowej w odniesieniu do jego przeznaczenia i sposobu użytkowania przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.

Mając na uwadze powyższe, wobec uchybienia przez organ I instancji przy wydaniu zaskarżonej decyzji ww. przepisom postępowania oraz mając na uwadze konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W konsekwencji organ zobligowany jest do ponownego rozpoznania sprawy i ustalenia stanu faktycznego, z uwzględnieniem zastrzeżeń i wskazań wynikających z niniejszego uzasadnienia i prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod obowiązujący stan prawny.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji powinien: uwzględnić informacje zawarte w piśmie strony z dnia 18 października 2023 r., w szczególności:

1)    wezwać stronę do ujawnienia stosownej dokumentacji (projektowej, technicznej budynku) przywołanej w piśmie z dnia 18 października 2023 r.;

2)    wyjaśnienia ujawnionych w postępowaniu rozbieżności w zakresie przeznaczenia budynku - strona wskazała, że „budynek użytkowany jest jako wynajem pokoi przez osobę prywatną”, zaś w dalszej części pisma występuje informacja, dot. uprzedniego przeznaczenia budynku jako stolarni i „zamiaru” przekwalifikowania stolarni na budynek mieszkalny;

3)    ustalić właściwą klasyfikację rozpatrywanego budynku w ramach współdziałania z właściwymi organami do nadzorowania i kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego.

Po ustaleniu całokształtu stanu faktycznego w sprawie należy orzec co do istoty.

Pouczenie

Stronie przysługuje prawo złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w terminie 30 dni od daty jej doręczenia, za pośrednictwem Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej (wpis od skargi wynosi 200 zł.)